| Bergama kralliginin bilinen krallari ve hüküm sürdükleri yillar
söyledir: Philetairos ( M.Ö 283 - 263 ), Eumenes ( M.Ö.263-241 ), I. Attalos (
M.Ö. 241 - 197 ), II. Eumenes ( M.Ö.197-159 ), II. Attalos (M. Ö. 159 - 138),
III. Attalos ( M.Ö.138-133 ), Aristonikos ( M.Ö.133-129 ). Daha sonra kent
Romalilarin egemenligine girmistir. Roma Imparatorlugu dogu ve bati Roma diye
ikiye ayrilincaya kadar kent yaklasik 530 yil Roma egemenliginde kalmistir. Bu
tarihten sonra, kent Bizans hakimiyetine girmistir.
800 yil Bizans egemenliginde kalan kent, Selçuklularin Malazgirt Savasini kazanmasindan sonra Türk kültürünün etkisine girmeye baslamistir. 1300 yilinda Anadolu Türk boylarindan olan Mentes Beyliginin donanma ile Rodos, Manisa ve Aydin bölgesini zaptetmesi ve Sasa Beyin komutasindaki kuvvetleriyle Bergama'yi almasi ile Bergama Türk hakimiyetine geçmistir. 1306'da Karesi Beyligi'ne geçen sehir 1357'de bu beylikten çikan anlasma üzerine hiç savasmadan Osmanli egemenligine geçmistir. Yildirim Beyazit'in Timur'a yenilmesi sehrin Timur tarafindan istilasina yol açmistir. Fatih döneminde ekonomik ve sosyal güvenceye kavusan Bergama, Kanuni Sultan Süleyman devrinde Türk, Islam yapitlari ile bambaska çehreye bürünmüstür. 16.yy'da çikan Anadolu isyanlari Bergama'yi da etkilemis ve 1700'lü yillarda Arabogullari soyu Bergama'da hakim olmus ve bu dönemde geyikli suyu sehre getirilmis ve ilk Islam kütüphanesi yine bu devirde kurulmustur. Sehir daha sonra Karaosmanogullarinin yönetimine girmis ve 19. yüzyilin ortalarina kadar bu böyle devam etmistir.1864 yilinda sehir kaymakamlik olmus, önce Balikesir'e sonra Manisa'ya daha sonra Izmir'e baglanmistir. Cumhuriyet öncesi dönemde yörede Türkler, Rumlar, Yahudiler, Ermeniler yasamaktaydi. Sehrin ortasindan akan çayin kaleye bakan tarafinda Rumlar, çayin sag ve sol kiyisinda ise bir serit halinde Yahudiler ve Ermeniler yerlesmislerdi. 1899 yilindaki salnameye göre 23.590 nüfuslu Bergama'da 17.139 Türk, 3585 Rum, 281 Ermeni, 495 Yahudi ve 74 diger azinligin varligi belirlenmistir. Kurtulus Savasinda çok kisa bir süre isgal edilen ilçemiz 14 Eylül 1922 tarihinde kurtulmustur. |
Ilçemiz turizm beldesi olmasina ragmen sanayi her geçen gün biraz daha
gelismektedir. Ilçemizdeki 1. ve 2. sanayi sitelerinin tamamlanarak faaliyete
geçmesi ile sanayi hareketlenmistir. Toplam 120000 m2'lik alanda kurulu bulunan
sanayi sitelerinde 685 civarinda isyeri bulunmaktadir. Bu isyerlerinde tarimda
kullanilan her türlü tarim makinalari imalati yapildigi gibi tüm motorlu
araçlarin tamir, bakim ve onarimi yapilmaktadir. Ilçemizde mevcut sanayi
sitelerine ilaveten 3. ve 4. sanayi sitesi kurulmus olup halen sitelerin insaati
devam etmektedir.
Ilçemizde bulunan sanayi sitelerinde yaklasik 2.500
kisi çalismaktadir. Organize Sanayi Bölgelerinin önümüzdeki yillarda faaliyete
geçecegi düsünülürse yaklasik 52 isletmede 15.000'e yakin isçinin istihdami
saglanacaktir. Böylece ilçemiz mevcut tarimi, turizmi ve gelisecek olan sanayisi
ile ülkemizin kalkinmis bölgelerinden biri olacaktir.
Ilçemiz Esnaf
Kefalet Kooperatifine kayitli 5000 isletme, yil içinde Esnaf Kefalet
araciligiyla 401 Milyar TL kredi kullanmistir.
Öztüre Holding A.S.'ne bagli
olarak ilçemizde kurulu bulunan Urla Makina Sanayi A.S. 2001 yilinda 15.000 ton
kalsine edilmis petrokok ve antrasit üretimi yaparak 3.152 Trilyon TL ciro elde
etmistir. 2001 yili ihracati ihracat tutari 1.350.780 USD $ civarindadir.
Firmada 75 isçi çalismaktadir.
Ilçemizde tarim ürünleri isleyen 56 adet
kurulus, 16 adet pamuk çirçir tesisi, 14 adet zeytinyagi, 14 adet süt mamulleri
ve 9 adet de çam fistigi ve 2 adet un ve unlu gida islemeye yönelik firma
bulunmaktadir.
Ilçemizin en büyük sanayi kurulusu olan Bergama Pamuk
Ipligi ve Dokuma Sanayi 1957 yilinda kurulmustur. Fabrikanin kapladigi alan
210000 m2'dir. Halen fabrikada 335 isçi ve 28 memur olmak üzere toplam 363 kisi
çalismaktadir. Isletmenin 2001 yili üretimi 1.906.723 m kumas, 274 ton iplik,
357.197 adet gömlek olup toplam satis hasilati 3.5 trilyon TL'dir. 2001 yili
isçi ve memur ödemeleri 6.3 trilyon TL'dir. Isletmenin 2001 yilinda ödedigi faiz
ve komisyon tutari 2.5 Trilyon TL'dir.
Öztüre Holding A.S.'ye bagli
Mervetekstil A. S. 2001 yili sonu itibariyle 620.000 metre kumas isleyerek
400.000 adet gömlek imal etmistir. Firmanin 2001 yili sonu cirosu 1.179 Trilyon
TL'dir. Izmir'de bulunan ve Avrupa ülkelerine, Ingiltere ve Amerika'ya ihracat
yapan firmalara fason olarak üretim yapan firmada 149 isçi çalismaktadir.
Ilçemizin yillik gömlek üretimi, tam kapasite çalisilmasi halinde toplam yillik
2.000.000 gömlek / adettir.
Merkezi Izmir'de bulunan Mim Tekstil'de 2001 yili itibariyle 90 kisi
çalismaktadir. Mim Tekstil 518.250 metre kumas isleyerek 345.000 adet gömlek
üretmistir. Firmanin 2001 yili cirosu 691 Milyar TL'dir.
Ayrica ilçede
bulunan Bergama Sim Tekstil Limited Sirketi Izmir'deki ihracaat firmalarina
fason olarak gömlek üretimi yapmaktadir.
Bergama Organize Sanayi
Bölgesi'nin kurulmasi ile birlikte tekstilde aranan Bergama pamugu ilçemizde
islenerek ekonomiye kazandirilacaktir. Iplik, dokuma, hazir giyim ve çesitli
tekstil kollarinda kendi ürünümüzü kullanarak ekonomiye deger kazandiracagiz.
Ilçemizde tekstil sektörünün geliserek yeni isletmelerin açilmasi ülkemizin en
iyi pamugunun yerinde islenmesi, basta Bergama olmak üzere çevre ilçelerin
ekonomisine de büyük yararlar saglayacaktir.
TICARET:
Ilçemizde ticari hayatla ilgili olarak
11 Oda ile merkez ve köylerde 130 dernek bulunmaktadir. Ilçemiz cografi yapi,
nüfus potansiyeli, turizm beldesi ve diger sebeplerden dolayi Bakirçay
havzasinin ticaret merkezi konumundadir.
2001 yili sonu itibariyle
odamiza kayitli üyelerin dagilimi ise söyledir: Gerçek kisi 528, Limited Sirketi
551, Anonim Sirketi 61, Kollektif Sirketi 9, Yapi Kooperatifi 125, Tüketim
Kooperatifi 2, Esnaf Kefalet Kooperatifi 5, ve diger kooperatiflerin sayisi da
133'dür. 2001 yilinda odamiza 25 gerçek kisi, 28 limited sirketi, 1 anonim
sirketi ve 6 kooperatif olmak üzere 60 üye 3.4 Trilyon TL sermaye beyani ile
kayit olmuslardir. Odamiza son 5 yilda kayit yaptiran firmalarin nevileri ve
beyan ettikleri sermaye ile ayni tarihlerde odamizdan kayitlarini sildiren
üyelerimize ait tablo asagida gösterilmistir.
| TERKIN | KAYIT | ||||||
| YILLAR | GERÇEK | TÜZEL | TOPLAM | GERÇEK | TÜZEL | TOPLAM | SERMAYE |
| 1996 | 52 | 8 | 60 | 38 | 112 | 150 | 230.000 YTL |
| 1997 | 38 | 12 | 50 | 39 | 125 | 164 | 480.000 YTL |
| 1998 | 51 | 8 | 59 | 39 | 83 | 122 | 810.000 YTL |
| 1999 | 45 | 10 | 55 | 30 | 18 | 48 | 1.5 Milyon YTL |
| 2000 | 35 | 15 | 50 | 28 | 24 | 52 | 2.3 Milyon YTL |
| 2001 | 18 | 10 | 28 | 25 | 35 | 60 | 3.4 Milyon YTL |
Ilçemiz Vergi Dairesine kayitli mükellef sayisi 2001 yili sonu itibariyle
5.612 olup, vergi dairesi mükelleflerin dagilimi ise; 2.525 gerçek usulde, 2.401
basit usulde, 686 kurumlar vergisi mükellefi kayitli bulunmaktadir. Ilçemizin
2001 yilinda genel tahakkuk 19.480.517.140.000.-TL, genel tahsilat
13.176.137.740.000.-TL'dir. 2001 yili tahsilatin tahakkuka olan orani %
47.8'dir.
Vergi tahakkukunda dagilim ise gerçek usul 1.187 Milyar TL,
kurumlar vergisi 318 Milyar TL, KDV Vergisi 3.370 Milyar TL, götürü vergi 121
Milyar TL, stopajlar 8.080 Milyar TL ve diger vergiler 6.402 Milyar TL'dir.
Ilçemizde 8 banka subesi bulunmaktadir. Yaptigimiz arastirma sonuçlarina
göre; 2001 yili ilçemiz mevduati 56.350 Trilyon TL olarak hesaplanmistir (32.150
Trilyon TL vadeli, 4.600 Trilyon TL vadesiz ve resmi mevduat, 12.100 Trilyon TL
hazine bonosu ve devlet tahvili, 7.500 Trilyon TL repo ve diger islemler ).
Alinan faiz 35 Trilyon TL civarindadir. 2001 yilinda kullanilan ticari kredi
9.400 trilyon TL, sanayi kredileri 1.100 Trilyon TL, tüketici kredileri 10.495
Trilyon TL, teminat mektuplari 8.850 Trilyon TL, ödenen faiz de kredi
civarindadir. Döviz tevdiat hesabi 36.050 Milyon USD'dir. 2001 yilinda 1.100
çiftçi banka araciligi ile 1.130 Trilyon TL zirai kredi kullanmistir.
2001 yilinda ilçemizde 2.5 katrilyon TL'lik menkul ve gayri menkul
sigortasi yapilmis, bunun karsiliginda ilçenin 2 trilyon TL civarinda prim
ödedigi tahmin edilmektedir.
Ilçemizin 1 yillik GSH 227.243 trilyon
civarinda yillik genel tüketim ise 198.070 trilyon civarindadir. Genel prensip
olarak % 20 - 22 civarinda seyreden yurt içi tasarruf egilimi son yillarda
tüketimin anormal tesviki ile % 13-20 araligina düsmüstür. Ilçemizin 1 yillik
tasarrufu 29.173 trilyon civarindadir. Burada açikça görüldügü gibi, agirlik
geleneksel tarim ürünleri üretimi ile ticaret sektörünün sagladigi gelirlerden
kaynaklanmaktadir.
![]() ![]() |
Bergama Akrapolü (Kale Tepesi) : Bergama Devleti'nin kutsal alanlari ile kral saraylari, tiyatro, zeus sunagi, Athena Tapinagi, Trajan ve Hadrian Tapinagi, sehir yerlesim bölgesi, Demeter Kutsal Alani, Gymnasiumlar, Yukari ve Asagi Agorayi kapsayan Akrapol.
|
|
|
D) Bergama Müzesi : Ülkemizin ilk arkeoloji müzelerinden birisidir. 1936 yilinda Atatürk'ün direktifleriyle açilmistir. Cilali Tas, Bronz, Arkaik, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerinin buluntulari sergilenmektedir. Avlusunda lahitler, yazitlar, arsitrav parçalari, kabartma ve heykeller bulunmaktadir.
| Turizm, çok tarafli aktivitelerden olusan karma ürün
veya hizmet karakterinde bir olgudur. Turizm bir çok ekonomik, kültürel, dogal
alt sektörlerin girdilerini kullanirken diger bir çok faaliyetin de girdisini
teskil etmektedir. Dolayisiyla ileriye ve geriye baglanti etkileri yüksek bir
faaliyet alanidir. Bu özelligi itibariyle, turizm, insanlarin, hangi amaçla
katilirsa katilsinlar, çagdas bir tüketim üründür. Turizm, ülkelere, bölgelere
ve 36 sektöre ekonomik katki saglamaktadir. Sürekli yasanan degisim ile birlikte turizm çesitleri de farklilik göstermektedir. Inanç turizmi, kültür turizmi, doga ve spor turizmi dünya turizm pazarindaki paylarini artirmaktadir. Artik turistler sadece deniz, kum, günes yerine tarihi, kültürel, ekonomik degerleri tercih etmeye baslamistir. Bergama tarihi ve kültürel turizmin genis mozayigini olusturan, eski uygarliklarin iç içe yasadigi ayricalikli bir ilçedir. 2001 yilinda ilçemizi toplam 506.515 kisi ziyaret etmistir. 2001 yili ören yerleri ve müze geliri toplam 1.4 Trilyon TL'dir. Bu gelirin büyük bir bölümü Kültür Bakanligi'na gitmektedir. Örenyerleri ve müze gelirlerinden yerel idarelere ayrilan payin artirilmasi gerekmektedir. Bergama, merkez ve çevresinde Arkaik, Helenistik, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanli devirlerine ait önemli ziyaret yerleri vardir. Bunlarin en önemlileri Akrapol, Asklepion, Kizilavlu, Zeus Sunagi ( 1887 yilinda Almanya'ya kaçirilmistir ), Roma Tiyatrosu ( halk arasinda amfitiyatro olarak biliniyor), tümülüsler, hanlar, hamamlar, camiler, köprüler, türbeler ve çesmeler bulunmaktadir. Arkeolojik kazilarda çikarilan insanligin kültür mirasi olan birçok eser Bergama Müzesinde sergilenmektedir. Ilçemiz yurtiçi ve yurtdisinda tarihi ve turistik özellikleri itibariyle gözde turizm beldesi olarak tercih edildiginden çok sayida yerli ve yabanci turisti misafir etmektedir. Yil içinde ziyaretçi sayisi ve elde edilen gelire bakildiginda büyük bir turizm potansiyelinin oldugu görülmektedir. |
|
| Turizm potansiyelinin daha iyi
degerlendirilebilmesi için turizm alaninda daha çok yatirim yapilmasi
gerekmektedir. Konaklama isletmeleri yaninda, eglence ve dinlenme agirlikli
kollektif mekanlar, park ve yaya yollari yapilmali, cadde ve sokak
isiklandirmalari çogaltilmali, vitrin düzenlemeleri, saglik ve spor kompleksleri
kurulmalidir. Bergama'ya turistler organize tur seklinde kisa programlar dahilinde gelmektedirler. Organize turlar için olusturulan paket programlarda Bergama'ya sadece 2 - 3 saat ayrilmaktadir. Bergama tur programi içinde çok kisa zaman içinde gezilmektedir. Tarihler boyunca birçok ilkleri yasayan ilçemizin bu kisa programlarda tanitilmasi tabi üzücüdür. Bu kisa sürede sadece tarihi yerlerin bir kismi gezilmektedir. Bergama sadece Akrapol ve Asklepion'dan ibaret degildir. Turistin Bergama'yi, Bergama insanini, yasam tarzini ve kültürünü tanima firsati yaratilmamaktadir. Bu zaman diliminde ören yerleri gezildikten sonra, turistlerin Bergama içinde alisveris yapma imkanlari artirilmali, dogal güzelligimiz olan Kozak Yaylasi'na turlar düzenlenmelidir. | |
|
Bu destekle öncelikle Akrapol ve Asklepion'un gerçek anlamda bölge ekonomisine kazandirilmasi için, buralara bes yildizli otel ve eglence yerleri yapilmalidir. Turistin gece Bergama'da kalmasini saglayacak kültürel, sanatsal vb. çesitli etkinliklere yer verilmelidir. Yurtdisina kaçirilmis sayisiz tarihi eser vardir. Bunlardan en önemlisi Zeus Sunagi'dir. Zeus Sunagi; Bergamalilarin Galat'lara karsi kazandigi zaferin anisina, Bergama Krali II.Eumeneus (M.Ö. 197 - 159 ) tarafindan yaptirilmis ve tanrilar tanrisi Zeus ile Athena'ya adanmistir. Helenistik dönemin en görkemli yapiti sayilan sunak, 40 X 55 m boylarinda ve 12 m yüksekliginde olup iki katli olarak yapilmistir. Sunagin önemi, anitsal niteligi ve görkemli görünüsünün yani sira sunagi çepeçevre saran firizlerdeki kabartma ve heykellerden kaynaklanmaktadir. Sunak, 1877 yilinda Carl Humann adli bir Alman Mühendis tarafindan Bergama Akrapol'ünde bulunduktan sonra dönemin yöneticilerinin gafletinden yararlanilarak Almanya'ya kaçirilmistir. 1890 yilinda Berlin'de yeniden kurulan Sunak, Bergama'dan ve Türkiye'den kaçirilan diger eserlerin de sergilendigi "Pergamon Museum"da sergilenmeye baslanmistir. Bergama Belediyesi tarafindan 1995 yili içinde Zeus Sunagi'nin geri alinmasi için girisimlerde bulunulmustur. Buna yönelik çesitli seminer ve konferanslar verilmistir. Zeus Sunagi'nin geri alinmasina yönelik bu faaliyetler ayni zamanda ilçemizin tanitimina da büyük yarar saglamistir.
Ilçemiz iç ve dis turizminin yogun olmasi dogal, tarihi ve turistik yerlerinin fazla olmasinin yaninda kültürel faaliyetlerinin de olmasi turizmi etkilemektedir. Her yil mayis ayinda Uluslararasi grup ve psikoterapi sempozyumu Asklepion'da gerçeklestirilmektedir. 60 yildan beri haziran ayinda Bergama Belediyesi'nce organize edilen dünyanin 2. büyük ve ülkemizin en eski kermeslerinden biri olan Uluslararasi Bergama Festivali ile birlikte ilçemiz çok sayida yerli ve yabanci ziyaretçiyi misafir etmektedir. Kermes, sözcük anlamiyla eglence, senlik, bayram demektir. Kermes antik çagin bahar senliklerine denk düsen zamanlamasiyla nice uygarliklarin besigi Bergama'nin yerel bayramidir. Bergama Kermesi, ülkemizde daha "festival" sözcügünün bilinmedigi yillarda "kermes" olarak baslamis Türkiye'nin ilk senligidir.Festivalde Bergama'nin tarihi, kültürel zenginliklerinin yani sira Bergamalilarin gelenek ve göreneklerini, el sanatlarini, güzel sanatlarini ve eglence biçimlerini dile getirmek, iç ve dis turizmi canlandirmak, konuklariyla kaynasmak amaciyla düzenlenmektedir. Bundan 2000 yil önce Bergamali Konsül Attalos " Gelin, görün, kalin: Bergamalilarin konukseverliginden yararlanin." demistir.
Bergama bugün de kermes günlerinde baharin essiz güzellikleri içinde,
eglendirmek ve dinlendirmek için konuklarini beklemektedir. Bu senlik günlerini
genis bir katilimla bütün insanlarla paylasmak istemektedir.
Ilçemizde
turistik amaçli 3 kampin alani 9000 m2'dir. 2500 kisiye hizmet verebilecek 12
restorant, 15 adet turistik esya satan magaza, 3 adet turizm, 4 adet belediye
belgeli otel (toplam 744 yatak kapasiteli), 8 adet pansiyon bulunmaktadir.
Ilçemizin toplam yatak kapasitesi 1200 civarindadir.